Việt Nam không đủ sức bảo vệ ngư dân trên vùng biển chủ quyền

Mặc Lâm, biên tập viên RFA
2011-05-26

RFA 

Câu chuyện về người ngư dân Việt Nam liên tiếp bị cấm đánh bắt cá, tàu nghề bị Trung Quốc tịch thu đòi tiền chuộc, cướp biển tấn công và thậm chí bị bắt một cách vô lý bởi các nước trong khu vực như Brunei hay Indonesia.

Nhiều ngư dân neo thuyền không dám ra biển sợ bị
cướp, sợ bị bắt.RFA

Cuộc sống của những con người khốn khổ lặn lội giữa sóng gió để kiếm miếng ăn này gần như đơn độc giữa biển khơi đang là một vấn nạn chung cho đất nước vốn được tiếng là rừng vàng biển bạc. Mặc Lâm có bài viết về vần đề này sau đây

Ngư dân việt nam còn bị ức hiếp đến bao giờ

Tàu cá của ngư dân Việt Nam bị Trung Quốc bắt đòi tiền chuộc không phải là một vấn đề mới, tuy nhiên mỗi lần xảy ra một vụ thì khả năng gây nhức nhối cho người trong cuộc vẫn tươi chong như lần đầu tiên xảy ra.
Lý do dễ hiểu là tiền bạc công sức của ngư dân gắn liền với con tàu đã trôi theo dòng nước, không phải do thiên tai mà do con người cướp đi. Hay chính xác hơn do chính quyền Trung Quốc dung dưỡng, bảo vệ và khuyến khích cho dân chúng hay nhân viên nhà nước dưới quyền thi hành theo một chính sách rất cụ thể: tứơc đoạt mọi phương tiện đánh bắt cá của ngư dân Việt Nam nhằm củng cố lập luận vùng biển đang tranh chấp thuộc quyền sở hữu của họ.

Tàu của ông Châu bị tàu kiểm ngư Trung Quốc mang số hiệu 309  đã tiếp cận và khống chế 8 ngư dân trên tàu, thu giữ tài sản, cùng hàng chục tấn cá trị giá trên 200 triệu đồng.

Ngư dân Việt Nam bị Trung Quốc bắt hồi năm 2009.Source lysonforum.
Ngư dân Việt Nam bị Trung Quốc bắt hồi năm 2009.Source lysonforum.

Vụ mới nhất xảy ra vào ngày 11 tháng 5 vừa qua. Trung Quốc tịch thu tài sản, hải sản trên  tàu QNg-90016 TS của ông Phạm Hà, xã Bình Châu đang hành nghề tại vùng biển quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Tàu của ông Châu bị tàu kiểm ngư Trung Quốc mang số hiệu 309  đã tiếp cận và khống chế 8 ngư dân trên tàu, thu giữ tài sản, cùng hàng chục tấn cá trị giá trên 200 triệu đồng. Cho đến ngày 23 tháng 5 vừa qua sau khi theo một tàu cá khác về đến đất liền ngư dân Phạm Hà đã báo lại vụ này cho chính quyền huyện Bình Châu.
Không chỉ riêng tàu của ông Hà bị bắt và đòi tiền chuộc, trước đó ngày 9.5, tàu cá của ông Lê Hớn mang số hiệu QNg-66101TS thuộc xã An Hải, huyện Lý Sơn cũng cùng chung số phận. Khi bị bắt trên  tàu có 14 ngư dân đang hành nghề tại vùng biển quần đảo Hoàng Sa. Chiêc tàu này bị Hải quân Trung Quốc thu giữ hơn 3 tấn cá, hơn 400 lít dầu, tất cả tài sản bị mất trị giá khoảng 160 triệu đồng.
Ông Tiêu Viết Thạnh trưởng công an xã Bình Châu cho chúng tôi biết hoàn cảnh khó khăn của những chiếc tàu này khiến họ không thể báo cho chính quyền Việt Nam biết để can thiệp thẳng với Trung Quốc mà phải tự bỏ tiền ra chuộc tàu. Nếu nhà nước chính thức can thiệp thì tàu của họ kể như mất trắng, ông Thạnh nói:
-Bây giờ mà họ đi Hoàng Sa thì họ không muốn chính phủ mình can thiệp vì nếu ra Hoàng Sa mà bị bắt thì Trung Quốc nó phạt, còn nếu mà nhờ chính phủ mình can thiệp thì nó tịch thu luôn. Cũng như ghe của ông Tiêu Viết Là trước đây. Nếu nhà nước can thiệp thì không tốn đồng nào hết. Không tốn tiền nhưng cuối cùng thì nó không cho mang ghe về. Cho nên bây giờ mình ra mình hỏi họ thì họ không nói.
Đường giây của họ đâu ngoài Đà Nẵng, họ điện qua Trung quốc họ chung tiền vậy thôi. Bây giờ nếu yêu cầu nhà nước mình can thiệp thì nó cho về chứ không phải không, nhưng nó tịch thu tài sản, cho nên đến bây giờ anh nghe rồi đó nhưng mà hỏi thì họ không nói, vì họ không muốn nhờ nhà nước can thiệp.

Bên cạnh tàu bị Trung Quốc tịch thu đòi tiền chuộc thì cướp biển tấn công đang là một ám ảnh đối với ngư dân vùng biển miền Trung. Chỉ trong tháng 5 này, 2 tàu cá của Quảng Ngãi bị tàu nước ngoài tấn công,

Bà Nguyễn Thị Bưởi (vợ thuyền trưởng Tiêu Viết Là) khóc lo lắng cho số phận của gia đình nay đã mất hết tài sản. Photo courtesy: báo tin 247-ảnh Trí Tín
Bà Nguyễn Thị Bưởi (vợ thuyền trưởng Tiêu Viết Là) khóc lo lắng cho số phận của gia đình nay đã mất hết tài sản. Source báo tin 247-ảnh Trí Tín

cướp tài sản là tàu QNg-90847 TS do ông Nguyễn Tấn Luận làm thuyền trưởng và tàu QNg-5129 TS do ông Trần Văn Dũng  làm chủ tàu kiêm thuyền trưởng đã bị cướp biển không rõ quốc tịch tấn công. Ngư dân Nguyễn Tấn Luận vừa trở về Bình Châu vài ngày và cho chúng tôi biết:

Chỉ trong tháng 5 này, 2 tàu cá của Quảng Ngãi bị tàu nước ngoài tấn công, cướp tài sản là tàu QNg-90847 TS do ông Nguyễn Tấn Luận làm thuyền trưởng và tàu QNg-5129 TS do ông Trần Văn Dũng  làm chủ tàu kiêm thuyền trưởng đã bị cướp biển không rõ quốc tịch tấn công

-Nói chung thì ra khơi đánh cá biển rộng sông dài mình biết khu vực nào đâu? Tàu mình đương hành trình nó nhỏ hơn tàu mình. Mình thấy nó qua nó giả bộ xin dầu mình không cho kịp, rồi mình thấy nó lạ quá mình lo mình chạy thì nó bắn theo đàng sau bắn tới.Nó bắn đạn ria thì bị thương một thằng. Nói chung nó chạy qua mặt mình nó chạy hơn mình nó chạy tới mười mấy lý trong khi tàu mình đi có mười lý thôi mà! Sau này nó bắn đạn lớn nên phải đầu hàng, nó qua nó khống chế anh em rồi nó cướp. Khi vô Mã Lai thấy anh em bị thương cảnh sát mới đưa anh em cấp cứu.
Tổng giá trị thiệt hại trên tàu thì trên 600 triệu. Mình đi một lần thất bại là một lần rút kinh nghiệm chớ. Chuyện biển giả thì mình cứ về tiếp tục ra khơi thôi chứ mình sống nghề biển không mà. Gia đình thì một mình mình gánh nặng.

Không sợ sóng to gió lớn bằng Trung Quốc và cướp biển

Sóng to gió lớn không làm cho ngư dân lo sợ bằng sự sợ hãi Trung Quốc và cướp biển. Hai huyện đảo Lý Sơn và Bình Châu những ngày qua lại sống trong hồi hộp lo âu nhưng không thể bỏ tàu bỏ biển. Cuộc sống họ dính liền với biển cả và nỗi cơ cực theo sau hàng ngày khiến họ rối bời.
Tàu của thuyền trưởng Nguyễn Chí Thạnh bị tịch thu và không có tiền để chuộc nhưng ông vẫn phải bám biển bằng tàu của người khác để mưu sinh. Vợ của ông Thạnh cho biết hoàn cảnh gia đình sau lần bị cướp như sau:
-Cái đợt ấy ảnh bị Trung Quốc nó bắt rồi nó thu tàu luôn cho một chiếc về thôi. Bây giờ thì mấy người có phần trên ghe họ rủ mình đi. Hồi đó bỏ vô chung gần cả trăm triệu. Ý là mất tàu rồi bây giờ mình cũng đâu có tiền chuộc đâu. Không có tiền chuộc nên họ lấy luôn. Bây giờ mình cũng đi bạn với họ thôi chớ tiền bạc đâu nữa mà hùn, có bao nhiêu vốn liếng dồn vô hết rồi.
Bám biển là cách tận cùng hiểm nguy của ngư dân nhưng họ không thề bỏ mặc dù thu nhập của nó cũng bấp bênh như sóng gió, chị Thạnh kể về sinh kế của gia đình:
-Đi một chuyến nếu trúng thì ăn một tháng còn đi không được nữa thì thâm! Ở nhà kiếm làm lụng thêm để kiếm sống chớ nhờ vào biển không thì đâu có ăn. Ở Lý Sơn thì cũng làm tỏi làm hành thêm mới có ăn chứ bây giờ mà chờ vào biển không thôi thì đói luôn. Năm nó được năm nó mất chớ đâu có đủ ăn.

Do ít được bảo vệ một số tàu cá Việt Nam thường đi hai chiếc hầu bảo vệ cho nhau. Ảnh minh họa RFA
Do ít được bảo vệ một số tàu cá Việt Nam thường đi hai chiếc hầu bảo vệ cho nhau. Ảnh minh họa RFA

Những hiểm nguy này không thể không giải quyết nhưng giải quyết sao đây khi giữa biển khơi mênh mông con tàu cá nhỏ bé của ngư dân không một tất sắt trong tay? Có thể từ những bức xúc này mà ngư dân Đà Nẵng đã quyết tâm thành lập những đội dân quân biển. Tuy rất yếu ớt nếu so với tàu kiểm ngư hay Ngư chính của trung Quốc nhưng dù sao cũng là điểm tựa cho người đi biển trong lúc này.
Ông Chu Tiến Vĩnh, Tổng cục phó Tổng cục Thủy sản Việt Nam cho biết:
-Hôm vừa rồi báo chí có đăng đây là những ngư dân tại Quảng Ngãi thành lập trung đội Dân quân tự vệ biển. Những người này là những người đầu tàu gương mẫu trong sản xuất và được chọn lựa và huấn luyện kỹ càng về tất cả những luật pháp trên biển. Thế nên rất an tâm, họ không có hành động gì gọi là manh động. Trong trường hợp bất khả kháng thì mới hành động thôi, còn thì không được manh động trong bất cứ trường hợp nào trong hoạt động khai thác nghề cá trên biển.
Ngư dân Việt không những phải đối phó với những hiểm nguy do Trung Quốc và cướp biển gây ra mà họ còn phải đương đầu với nhiều vấn đề khác nữa.
Ngư dân tỉnh Khánh Hòa đang lo sợ trong các tình huống khác, đó là tàu nào muốn bắt cũng đựơc. Ngày 21-5, tàu cá PY 90260 TS do ông Đỗ Văn Phụng làm thuyền trưởng cùng 10 thuyền viên đang hành nghề câu cá ngừ đại dương ở vùng biển cách đảo An Bang, huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa 40 hải lý thì bị hải quân Brunei bắt giữ.
Cùng với tin tàu cá bị Brunei bắt thì tin 20 ngư dân đi trên hai tàu cá QNg 96259-TS và QNg 96279-TS, cùng ở xã An Hải huyện đảo Lý Sơn, bị tạm giữ tại cảng Pamako Timixa Papua, Indonesia đã làm cho người dân làng cá An Hải hết sức phân vân bởi lý do mà Indonesia đưa ra là hai tàu cá này không đóng thuế cho họ.
Hai tàu này đánh bắt cá ngừ đại dương theo hợp đồng khai thác thủy sản giữa Công ty cổ phần Đại Dương và Công ty PT Papua Fisheery Development của Indonesia. Khi vừa cập cảng cả 2 chiếc tàu và người bị cơ quan chức năng Indonesia giữ tại cảng với lý do không đóng thuế nhập khẩu 22.000USD cho mỗi chiếc.
Trong khi chờ đợi công ty làm việc với chính quyền Indonesia gia đình của hai mươi con người này sẽ ra sao khi mỏi mòn trông mong vào đồng tiền lao động của cha anh họ. Hết chuyện này tới chuyện khác, người ngư dân Việt Nam chưa bao giờ yên tâm hành nghề trên chính phần đất của quê hương mình.

Theo dòng thời sự:

Mối đe doạ không ngừng.
Thanh Quang-RFA
2011-05-26

RFA 
Vào lúc khối ASEAN khởi sự hợp tác về quốc phòng, Tổng Thống Aquino của Philippines cảnh báo Bộ trưởng quốc phòng Trung Quốc về nguy cơ chạy đua võ trang tại Đông Á-Đông Nam Á, vì vấn đề chủ quyền tại biển Đông. Nguy cơ ấy phát xuất từ đâu?

RFA file
Tàu Trung Quốc bắt tàu Việt Nam-2009

ASEAN hợp tác tăng cường quốc phòng Hôm thứ Ba 24-5, Tổng thống Philippines Benigno Aquino cho biết ông đã cảnh báo Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt về nguy cơ chạy đua võ trang trong khu vực, nếu tình trạng căng thẳng trở nên trầm trọng vì vấn đề tranh chấp chủ quyền tại biển Đông. Nhà lãnh đạo Philippines lên tiếng khi bộ trưởng họ Lương sang thăm Manila, vào lúc các quốc gia ASEAN vừa đồng ý gia tăng hợp tác quốc phòng, và  Trung Quốc xem chừng như vẫn sẽ thực hiện cho bằng đường kế hoạch “đường lưỡi bò” thôn tính biển Đông.

Bộ trưởng QP TQ và Philippines
Bộ trưởng QP TQ và Philippines-AFP photo

Theo Tổng thống Benigno Aquino, thì nguy cơ chạy đua võ trang trong khu vực có thể thành hiện thực nếu xảy ra thêm những cuộc đụng độ liên quan đến quần đảo Trường Sa, nơi được coi là phong phú về dầu hoả. Và ông lưu ý rằng mặc dù quân đội Phi hiện được trang bị võ khí chiến cụ yếu kém so với Hoa Lục, nhưng chính những vụ gây căng thẳng gần đây liên quan đến tàu chiến, máy bay tại vùng quần đảo Trường Sa khiến Manila phải gia tăng khả năng quân sự.
Lãnh tụ Philippines lên tiếng giữa lúc Bắc Kinh ngày càng phô trương sức mạnh của một cường quốc đang lên và không ngại đưa ra những quyết định cùng hành động tuỳ tiện, đơn phương ngoài khuôn khổ Công ước Quốc tế về Luật Biển năm 1982, gây bất lợi cho những nước láng giềng như Philippines, VN.
Đây là một trong những lý do khiến Hiệp Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á, gọi tắt là ASEAN, tăng cường hợp tác an ninh-quốc phòng để “ứng phó với những thử thách mới”. Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mới đây ở thủ đô Jakarta của Indonesia đã đưa ra một bản tuyên bố chung nhấn mạnh đến vấn đề an ninh hàng hải cùng những vấn đề quan trọng khác liên quan biển Đông, nhất là tái cam kết việc thực hiện đầy đủ và hiệu quả Quy tắc Hành xử Biển Đông mà chính TQ đã ký kết với ASEAN tại Phnom Penh hồi tháng 11 năm 2002 nhưng không thực hiện.

Đơn phương áp đặt”đường lưỡi bò”.

Bản tuyên bố chung vừa nói cũng khẳng định quyền tự do hàng hải và hàng không trên vùng biển Đông theo quy định của luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước LHQ Về Luật Biển năm 1982, giữa lúc Hoa Lục xem chừng như ngày càng thực hiện cho bằng được “đường lưỡi bò” mà họ công bố cách nay 60 năm, qua đó, Bắc Kinh tuỳ tiện xác định chủ quyền gần trọn biển Đông.
Về vấn đề này, Thạc Sĩ Hoàng Việt, tham dự viên cuộc Hội Thảo Biển Đông bao gồm nhiều học giả, nhà nghiên cứu, diễn ra tại Hà Nội hồi tháng rồi, nhận xét:
“Cho đến bây giờ Trung Quốc cho rằng họ “được sự thừa nhận rộng rãi của cộng đồng quốc tế”, thế nhưng tất cả các nước, các quốc gia liên quan trực tiếp như là những nước ASEAN liên quan tới cuộc tranh chấp đều phản đối đường lưỡi bò này. Việt Nam và Malaysia phản đối ngay sau cái công hàm phản đối của Trung Quốc ngày 10 tháng 5 rồi, còn Indonesia thì đưa ra công hàm ngày 8 tháng 7 năm 2010,  và Philippines mới đây ra công hàm ngày 5 tháng 4 năm 2011 đều phản đối yêu sách đường lưỡi bò này của Trung Quốc.”

Ngày càng ngang ngược

Mặc dù tham vọng bành trướng lãnh thổ và bá quyền của Bắc Kinh đã có từ lâu, nhưng từ 4 năm nay, hành động của TQ ngày càng bất chấp “Quy tắc Hành xử” như họ đã cam kết, thậm chí còn tuỳ tiện, cứng rắn, quyết liệt hơn, sẵn sàng gây hấn với cả tàu hải quân Hoa Kỳ, và dĩ nhiên là tàu các nước nhỏ, nhất là VN. TQ đơn phương, tuỳ tiện ra lệnh cấm đánh cá ở khu vực “đường lưỡi bò”, từng nã súng vào tàu đánh cá VN gây thương vong, từng dùng “tàu lạ” đâm chìm, bắt giữ tàu cá VN ngay trong ngư trường lâu nay của VN và đánh đập ngư dân VN, đòi tiền chuộc”
Về vấn đề này, nhà nghiên cứu về TQ, nguyên Tổng Lãnh Sự VN tại Quảng Châu, ông Dương Danh Dy, nhận xét:
“Đối với Trung Quốc tôi nói thật thế này: chúng tôi không bao giờ chống nhân dân Trung Quốc, mà chúng tôi chống cái bành trướng bá quyền, chống cái đại ác nước lớn của Trung Quốc thôi. Điều đó là phải khẳng định. Việc Trung Quốc không có chủ quyền mà họ lại cấm đánh cá, họ cho tàu đi vào vùng biển không phải của họ để mà tuần tra, họ đâm tàu Việt Nam thì đấy là những điều ngang ngược, bá đạo, không ai có thể chịu được.”

Đánh trống-ăn cướp

Song song với hành động ngang ngược bất chấp luật quốc tế như vậy, Bắc Kinh tìm cách hình thành cơ sở pháp lý, xúc tiến tuyên truyền cho điều gọi là chủ quyền biển Đông của họ; thiết lập những cơ quan quản lý hành chính đối với các quần đảo tranh chấp, ngăn cản hoạt động khai thác tài nguyên, hải sản của các tiểu quốc hay kế hoạch hợp doanh của những nước này với các tập đoàn dầu khí ngoại quốc; và nhất là tiếp tục gia tăng đáng kể ngân sách quốc phòng cho mục tiêu hiện đại hoá quân đội, đặc biệt là hải quân và không quân. Những sự việc như TQ bị vệ tinh thương mại phát hiện xây dựng căn cứ hải quân Tam Á ở đảo Hải Nam cho tàu ngầm nguyên tử, thiết lập căn cứ tên lửa ở Quảng Đông, tăng cường hạm đội Nam Hải… đều thuộc ý đồ chiến lược “Nam tiến” biển Đông.
Theo tạp chí “The Economist” thì “TQ đang tăng cường võ khí xem chừng như nhiều hơn cần thiết”.
Qua bài tựa đề “Sự giảm sút quyền lực của Hoa Kỳ tại châu Á”, tạp chí Kinh tế Viễn Đông nhận xét rằng “TQ đang tăng cường quân sự tòan diện. Hạm đội tàu ngầm của Hoa Lục gia tăng nhanh hơn bất kỳ nước nào khác trên thế giới. Bắc Kinh hiện thủ đắc một kho lớn những hỏa tiễn đạn đạo quy ước nguy hiểm, đã công bố những kế họach phối trí hàng không mẫu hạm…cũng như đang trên đà đạt đến số chiến đấu cơ, chiến hạm, tàu ngầm nhiều nhất trong khu vực”.
Vẫn theo bài báo thì “ TQ đã làm thay đổi thế tương quan quân sự tại vùng Á Châu-TBD, gây nhiều ngạc nhiên cho những nước đồng minh và thân hữu của Hoa Kỳ như Nhật Bản, Nam Hàn, Đài Loan và cả Ấn Độ”.
Giữa bối cảnh như vậy, Bắc Kinh luôn khẳng định là rất muốn sống chung hoà bình chứ không có tham vọng nào khác. Lên tiếng nhân chuyến viếng thăm Hoa Kỳ cách nay ít lâu, tướng Từ Tài Hậu, Phó Chủ tịch Quân uỷ Trung ương TQ nhất mực cho rằng Hoa Lục không nuôi tham vọng bành trướng, không bao giờ tìm kiếm bá quyền, mở rộng quân đội hay chạy đua võ khí, mà, theo ông, Bắc Kinh chỉ muốn có mối hợp tác quốc tế, quyết tâm góp phần phát triển hòa bình và không muốn cũng như không thể thách thức hay đe dọa bất kỳ nước nào khác.
Song song, Hoa Lục vẫn theo đuổi lập trường giải quyết tranh chấp với từng nước ASEAN để dễ bề thực hiện tham vọng “đường lưỡi bò” ở biển Đông, nơi Bắc Kinh cho là “quyền lợi cốt lõi” của họ cũng giống như Tây Tạng, Đài Loan.

Việc Hoa Kỳ cần làm

tình thế như vậy, chuyên gia về VN, Giáo sư Carl Thayer thuộc Học Viện Quốc Phòng Úc nhận định rằng rõ ràng là những lời khẳng định về quân sự gần đây của TQ  liên quan vùng Tây TBD và biển Đông là động lực thúc đẩy sự hợp tác quân sự giữa Hoa Kỳ và VN. Theo GS Carl Thayer, thì hai nước Việt-Mỹ cùng quan tâm tới nỗ lực ngăn chận TQ hay bất kỳ nước nào khác muốn khống chế thuỷ lộ hay áp đặt chủ quyền ở biển Đông. VN xem sự hiện diện của Hoa Kỳ là hàng rào ngăn chận thế mạnh quân sự trổi dậy của TQ.
Qua tác phẩm mới của cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ Henry Kissinger tựa đề “On China” – tạm hiểu là “Nhận định về TQ”- TS Kissinger cảnh báo rằng chiến tranh lạnh tiếp tục tiềm ẩn đang ngăn chận sự tiến bộ của cả Hoa kỳ lẫn TQ, trong khi bản chất cạnh tranh của họ có thể là kinh tế hơn là quân sự. TS Kissinger nhất mực cho rằng quyền lợi chung của 2 cường quốc này là phải nâng tình trạng cùng tiến triển lên một nền tảng toàn diện hơn. Và ông hình dung ra giới lãnh đạo khôn khéo sẽ thiết lập “Cộng đồng TBD” cũng tựa như Cộng đồng Đại Tây Dương, qua đó, các nước Á Châu sẽ tham gia để cùng phát triển.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: